U svom originalnom čitanju Sofoklovog Cara Edipa, Vida Ognjenović, doajen srpskog pozorišta, u prvi plan stavlja odnos čoveka i slučajnosti, prikazujući Edipa kao žrtvu sopstvene zablude da može da vlada drugima. Takav Edip našao je svoje savršeno obličje u liku protagoniste našeg doba, savremenog političara čija vladavina počiva na medijskoj i finansijskoj moći. Sterilni kancelarijski prostor sugeriše sedište ne samo političke, već i svake druge birokratije, odnosno carstvo osrednjosti, u čemu se upravo po Vidi Ognjenović sastoji suština Edipove tragične krivice.
Reč autora:
Nije to komad o incestu, već samo jedna od stravičnih komponenti tragedije. Edip je dramski traktat o tragičnoj slučajnosti kao o neistraženoj sili, koju on zove voljom bogova, jer o njoj ne znamo ništa. Čovek je samo jedan vid slučajnosti, kako vedrih, tako i opako tamnih ishoda, i sasvim je ograničeno područje predvidivog u njegovom životu, podvlači Sofokle u ovom komadu, a samo je njegova moć trpnje beskrajna.
Vida Ognjenović u intervjuu Tatjani Nježić (Blic, 21. jun 2006.)
Iz kritike:
(...) Uspešan nije istovremeno i srećan, ostvaren čovek. Političar, onaj koji drugima vlada i upravlja, i sam je nemoćan pred širim, dubljim i višim redom stvari, zakona, i moćnog upliva "kralja slučaja". Kao da pitanje glasi: političar, javni čovek u jeziku vlasti, moći, sa prirodom sopstvenog uvida, može li i kada je državnički uspešan, može li biti i ljudski srećan?
Vida Ognjenović nije bežala od ovako postavljenog pitanja, ali ga nije radikalizovala. Njena predstava ne šapuće, ne intimizira, ne poetizuje. Govori jezikom kabineta, saopštenja, televizijskih ekrana i ministarskih izjava za javnost. Ona, pre svega, artikuliše nesrećnu, iskrivljenu svest politike, njenog uma, jezika, mizanscena, načina govora i delovanja. Literarna, klasična, često i epsko nastrojena duša i temperament, u susretu sa klasičnom Sofoklovom tragedijom, Vida Ognjenović je uzorno ekonomična, emotivno odmerena, kritički zrela i ubedljiva.
Cara Edipa, Sofoklovu tragediju, Vida Ognjenović je, bez zazora, osavremenila i pogurala ka političkoj drami sartrovske provenijencije. Gotovo da u drami traganja za krivcem, drami zavere, istrage, propitivanja, nijedan Poaro ne bi bio suvišan! Napeto, korak za korakom, otvaranje karata, otkrivanje zavere i istine koja viša nije samo politička, dnevna, javna, već i ona druga, tajna, u tamnom pesničkom oku, uvidu i slutnji skrivena. Sukob ove dve istine, jedne rezolutne i zatvorene, političke, i one druge, dalekosežnije, proročke, lišene spoljnih znakova moći, u središtu je ove inteligentne i intrigantne predstave.
Muharem Pervić (Politika, 22. oktobar 2007.)
Vida Ognjenović je rođena u Dubočkama kraj Nikšića, odrasla i školovala se u Vojvodini i Srbiji. Osnovnu školu završila u Vrbasu, a gimnaziju u Sremskim Karlovcima. Diplomirala je na Katedri za opštu književnost na Filološkom fakultetu u Beogradu i na odseku za režiju Beogradske akademije za pozorište, film i TV. Poslediplomske studije je započela u Parizu na Sorboni, a magistarski rad iz teorije i prakse režije odbranila je na univerzitetu u Minesoti, SAD (1972. godine). Od 1974. do 1979. radila je kao asistent na FDU u Beogradu. Za direktora Drame Narodnog pozorišta u Beogradu izabrana je 1977. godine, a po isteku četvorogodišnjeg mandata ostala je u angažmanu kao stalni reditelj. Kao profesor po pozivu, predavala je na univerzitetima u Los Anđelesu (UCLA, 1981-1982), Čikagu (UIC, 1997-1998), a u okviru predavačkih turneja obišla je u nekoliko mahova, kao gost predavač, sve veće univerzitete SAD (1985, 1991, 1997, 1999). Redovni je profesor Akademije umetnosti u Novom Sadu. Njen rediteljski opus čini približno stotinu pozorišnih, kao i veliki broj televizijskih i radio režija, od kojih mnoge prema sopstvenim tekstovima. Napisala je mnogo drama, koje su doživele više postavki i brojna izvođenja, a objavljene su u različitim izdanjima. Kao reditelj gostovala je u mnogim pozorištima širom bivše Jugoslavije (Crna Gora, Slovenija, Hrvatska), a radila je predstave i u inostranstvu. Režirala je raznorodan repertoar, kako domaću i stranu klasiku tako i modernu savremenu dramu i mnoge praizvedbe. Nema veće pozorišne nagrade koju nije dobila, među njima: Sterijinu nagradu za režiju Džegorov put, 2001), Sterijinu nagradu za najbolji dramski tekst (Jeli bilo kneževe večere?, 1991), Sterijinu nagradu za dramatizaciju (Korijen, stablo u epilog, 1984), Sterijinu nagradu za najbolji dramski tekst Džegorov put, 2001), Oktobarsku nagradu grada Beograda za režiju (Mefisto, 1984), Zlatni vijenac Sarajevskog festivala za režiju (Mefisto, 1985), Nagradu „Joakim Vujić" za dramski tekst (Kako zasmejati Gospodara, 1998), nagradu Zlatni ćuran za režiju (Kako zasmejati Gospodara, 1986), nagradu Zlatni ćuran za najbolji dramski tekst (Kako zasmejati Gospodara, 1986), Nagradu Zajednice kulture grada Beograda za režiju (Seobe, 1986), Nagradu „Joakim Vujić"za pozorišno delo (1999), Nagradu Vukove zadužbine za umetnost (Jeli bilo kneževe večere?, 1990), Nagradu Grada teatra Budva za dramsko stvaralaštvo (2007). Objavila je šest knjiga proze: zbirke pripovedaka Otrovno mleko maslačka (Prosveta, Beograd, 1994), i Stari sat (Prosveta, Beograd, 1996), Najlepše pripovetke Vide Ognjenović (Prosveta, Beograd, 2001), roman Kuća mrtvih mirisa (Prosveta, Beograd, 1995), Putovanjeu putopis (2005), roman Preljubnici (2006) i sedam knjiga drama: Melanholične drame (SKZ, Beograd, 1991), Devojka modre kose (Ars dramatica, Beograd, 1994), Setne komedije (SKZ, 1994), Mileva Ajnštajn, sabrane drame u tri knjige Drame I, Il, III (Stubovi kulture, 2000, 2001, 2002), Kanjoš Macedonović (Oktoih, Podgorica, 1989) i Jegorov put (Oktoih, Podgorica, 2000). Dobila je i mnoge značajne nagrade za književnost, pored ostalih: Nagradu Prosvete za knjigu godine (1994), Andrićevu nagradu za pripovetku (1995), Nagradu „Branko Ćopić" za prozu (1996), Nagradu„Laza Kostić"za roman (1996), Nagradu„Karolj Sirmai" za pripovetke (1996), Nagradu „Paja Marković Adamov" za prozu (1997), Nagradu Ramonda Serbica za prozu (1998), Nagradu „Stefan Mitrov Ljubiša" za književno delo (1999), Nagradu Narodne biblioteke Srbije za najbolju knjigu godine (roman Preljubnici, 2006). Njena proza i drame prevođene su na engleski, francuski, mađarski, nemački, makedonski, norveški i druge evropske jezike. Bila je ambasador Savezne Republike Jugoslavije (a kasnije i Srbije i Crne Gore) u Norveškoj. |
Režija i adaptacija: Vida Ognjenović
Prevod: Gaga Rosić
Podela: Igor Đorđević, Predrag Ejdus, Boris Pingović, Nenad Stojmenović, Nebojša Kundačina, Miloš Đorđević, Aleksandra Nikolić, Darko Tomović, Branko Jerinić, Jelena Helc, Milena Jakšić, Uroš Urošević, Ana Stojanović, Jelena Škondrić, Stefan Buzurović, Ivan Ivanov, Saša Tanasković, Gordana Perovski, Nebojša Đekić, Milojko Žižović
Dramaturg: Molina Udovički-Fotez
Stručni saradnik: Božo Koprivica
Scenski govor: Ljiljana Mrkić-Popović
Scenograf: Geroslav Zarić
Kostimograf: Bojana Nikitović
Kompozitor: Zoran Erić
Producent: Borislav Balać
Organizator: Nemanja Konstantinović ,Biljana Lukić
Inspicijent: Saša Tanasković
Sufler: Gordana Perovski |
